Telefon
034 617 05 00

Fax
034 617 05 04

www.joakimvujic.com

pozoristetjv@open.telekom.rs

Biletarnica
15–20.00
034 33 20 63
design by TRIANGLON

Google+
YouTube
Flickr
Blogger
Follow strujajoe on Twitter Twitter
WordPress
Foursquare
Facebook
Scoop.it
Netvibes
Wikipedia
WCommons


PageRank Checker



 

Joakim Vujić (1772-1847), pisac, prevodilac, učitelj stranih jezika, univerzalni pozorišni stvaralac, direktor Knjažesko-srbskog teatra u Kragujevcu 1835/36. godine

Poniklo u vreme borbe za nacionalnu nezavisnost i u periodu kada su postavljeni temelji kulturnom životu u Srbiji, pozorište u Kragujevcu delilo je sudbinu svog naroda, održavajući kontinuitet preko raznih družina i pozorišnih formacija. Obnovljeno posle II svetskog rata, postalo je najotvorenija kulturna institucija grada čije se delovanje osećalo u užoj i široj sredini.

Na sceni ovog pozorišta odnegovana je čitava plejada vrsnih umetnika koji su ostavili dubokog traga u istoriji pozorišne umetnosti zemlje. Teatar u Kragujevcu koji je nosio ime osnivača prvog srpskog teatra Joakima Vujića, izrastao je po svom repertoarskom izrazu i scenskom tretmanu u moderno savremeno pozorište.

Hatišerifom od 1830. i 1833. godine Srbija dobija autonomiju i pravo da podiže kulturno-prosvetne i zdravstvene ustanove. Zahvaljujući činjenici da je Kragujevac u to vreme prestonica obnovljene Srbije u kome je Knez Miloš Obrenović podigao svoj dvor sa upravnim i administrativnim aparatom, u njemu se utemeljuju: Knjažesko-serbska tipografija, Novine Serbske pod uredništvom Dimitrija Davidovića, Gimnazija (1833. godine), Knjažesko-serbski teatar (1835. godine), Knjažesko-serbska banda koju osniva Jozef Šlezinger, Liceum Knjažestva Serbskog (1838. godine), muzej, biblioteka, prva galerija, Sud kragujevački (1820. godine), bolnica, prva apoteka. To je uslovilo dolazak učenih Srba iz Vojvodine koji će u Kragujevcu započeti pionirski rad na kulturno-prosvetnom polju.

U Kragujevcu se prve pozorišne predstave pominju 1825. godine. Pripremao ih je i izvodio učitelj Đorđe Evgenijević sa đacima. Prilikom svog dolaska u Kragujevac u njima je učestvovao i Joakim Vujić . Na poziv Kneza Miloša u jesen 1834. godine u Krgujevac dolazi Joakim Vujić kao ličnost velikog pozorišnog iskustva i poznavalac obimnog pozorišnog repertoara. Postavljen je za direktora Teatra sa zadatkom da organizuje rad pozorišta.

Knjažesko-serbski teatar smešten je u adaptiranim prostorijama tipografije i imao je binu, lože i parter. Repertoar Teatra činila su uglavnom dela Joakima Vujića, a glumački ansambl, pored Vujića, koji je bio glavni glumac i reditelj, sačinjavali su mladi činovnici i đaci gimnazije. Prve predstave održane su u vreme zasedanja Sretenjske skupštine od 2. do 4. februara 1835. godine, kada su prikazani Vujićevi komadi uz muziku koju je komponovao Jožef Šlezinger. Za tri dana izvedene su četiri predstave: Fernando i Jarika, La Peruz, Bedni stihotvorac i Begunac. Pozorišnu publiku sačinjavali su Knez sa porodicom, činovnici i pozvani gosti, kao i poslanici u vreme skupštinskih zasedanja. Na Sretenje Gospodnje, 15. februara 1835. godine (2. februara, po Julijanskom kalendaru) prikazao je Joakim Vujić svoj pozorišni komad Fernando i Jarika, prema delu Karla Ekartshauzena.

Posle prestanka rada Kneževog teatra 1836. godine pozorišnu tradiciju nastavlja Atanasije Nikolić obnavljanjem teatra u jesen 1840. godine. Teatar prikazuje komade koje je pisao, režirao i u kojima je bio jedan od glumaca Atanasije Nikolić. Sa preseljenjem prestonice u Beograd 1841. seli se i Teatar koji nastavlja rad u takozvanom Teatru na Đumruku.

Sredinom 19. veka u Kragujevcu je osnovano Dobrovoljačko pozorišno društvo koje, pored čitalaštva, okuplja inteligenciju, omladinu, zanatlije i trgovce, dajući impuls kulturno-prosvetnom životu u Kragujevcu za duži vremenski period. Njegova aktivnost poklapa se sa periodom ekonomskog i društvenog uspona Kragujevca koji nastaje osnivanjem Topolivnice, kada dolazi veliki broj domačih i stranih stručnjaka i majstora.

Društvo je najaktivnije 60-tih godina 19. veka u vreme Omladinskog pokreta kada je i gostovalo u Beogradu u čast skupštine Ujedinjene omladine srbske. Imalo je Pozorišni dom u kome je priređivalo predstave sa raznovrsnim repertoarom, dela tada popularnih pisaca.

Osamdesetih godina prošlog veka rad Društva jenjava što koriste druge putujuće pozorišne trupe organizujući svoja gostovanja u Kragujevcu. Među prvima bila je trupa Paje Stepića, a zatim Nikole Simića, Dimitruja Nišlića, Niškog pozorišnog društva Sinđelić i druge. Devedesetih godina prošlog veka u Kragujevcu se osniva Dobrovoljno profesionalno pozorišno društvo pod imenom Sloga. Za tri godine svog postojanja na scenama u hotelu Takovo i svojoj letnjoj areni izvelo je 240 predstava.

Sa razvojem modernog radničkog pokreta u Kragujevcu je početkom ovog veka osnovano Radničko pozorište s ciljem negovanja idejne i klasne koncepcije kulturno-prosvetnog obrazovanja radništva.

U toku I svetskog rata na improvizovanim pozornicama u vojničkim logorima u izbeglištvu u kojima učestvuju i glumci iz Kragujevca, kao i u gradu, organizovanjem predstava sa patriotskim tekstovima podizan je moral kod vojnika i naroda. Pozorišni život u Kragujevcu između dva rata bio je veoma živ. Prvi kulturni događaj u oslobođenom Kragujevcu 1918. godine bio je osnivanje pozorišta Gundulić koje radi samo jednu sezonu posle čega prelazi u Beograd.

Po ugledu na Akademsko pozorište u Beogradu, 1924. godine na inicijativu kragujevačkih intelektualaca, osniva se Akademsko pozorište, koje negujući savremeniji i moderniji pristup sceni, živoj reči i repertoaru, postaje ozbiljna umetnička organizacija. Po prestanku rada Akademskog pozorišta kontinuitet pozorišnog života nastavljaju amaterska pozorišta
Sokolske organizacije, koja su najaktivnija u periodu od 30-tih do 40-tih godina.
Fotografija Fotografija

Programi koji nose socijalnu notu, sadržajno i idejno angažovani na buđenju klasne svesti, iskazivani su na scenama radničkih kulturno-umetničkih društava, a posebno KUD Abrašević. Na inicijativu Branislava Nušića i poklonika pozorišne umetnosti u Kragujevcu 1935. godine osniva se Narodno pozorište grada - prvo profesionalno pozorište posle 100-godišnje pauze. Zbog materijalnih teškoća pozorište je radilo samo jednu sezonu kada je odlukom Banovinske uprave u Novom Sadu preraslo u Pozorište Dunavske banovine. Ovo pozorište zvanično pokriva teritoriju Kragujevca sve do početka II svetskog rata.

U vreme okupacije u Kragujevcu je od 1942. do 1944. godine pod nadzorom Odseka za propagandu Načelstva okruga kragujevačkog radilo pozorište čiji se repertoar sastojao od komada sa tematikom iz narodnog života. Ustanovljeno odlukom Kulturno-prosvetne sekcije Narodnooslobodilačkog odbora, Pozorište narodnog oslobođenja, svoju prvu predstavu priredilo je decembra 1944. godine. Od tada pa sve do danas, stalno na uzlaznoj liniji, u dinamičnom razvoju uvek u centru događaja, društvenih traženja i kulturne politike, ono ispunjava svoju misiju. Velikim elanom i entuzijazmom članova u periodu obnove savlađivani su brojni kadrovski, repertoarski, prostorni i materijalni problemi, što je dovelo da kragujevačka pozorišna kuća postane kulturni centar za širu teritoriju.

U vreme intenzivnog razvoja samoupravljanja, Kragujevačko pozorište, koje od 1965. godine nosi naziv Pozorište Joakima Vujića, a od 1970. Teatar, u pogledu repertoara i scenskoj realizaciji dela ostvaruje vrhunska dostignuća. Požar početkom 1969. godine za kraće vreme onemogućio je rad u samom pozorištu a intenzivirao na stalnim scenama u drugim mestima, turnejama i razmenama sa pozorištima u zemlji i inostranstvu.

Na Dan Teatra, svakog 15. februara, najeminentnijim srpskim piscima, glumcima, rediteljima, scenografima, kompozitorima, najstarije srpsko pozorište uručuje Statuetu Joakim Vujić (dodeljuje se za izuzetan doprinos razvoju pozorišne umetnosti u Srbiji) i Prsten sa likom Joakima Vujića (dodeljuje se za izuzetan doprinos razvoju Teatra i afirmaciji njegovog ugleda u zemlji i inostranstvu). Autor Statuete Joakim Vujić je Nikola Koka Janković, rođen u Kragujevcu 1926. godine, akademski vajar i član SANU, Srpske akademije nauka i umetnosti.

Dobitnici Statuete Joakim Vujić


1985. godine – Narodno pozorište – Beograd, Ljuba Tadić, Mija Aleksić, Mira Stupica i Bora Glišić
1986. godine – Mira Banjac i Miroslav Belović
1987. godine – Dušan Kovačević i Miloš Žutić
1988. godine – Mira Trailović i Ljubomir Kovačević
1989. godine – Ljiljana Krstić i Dejan Mijač
1990. godine – Danilo Bata Stojković i Jovan Ćirilov
1991. godine – Aleksandar Popović i Ljubomir Ubavkić Pendula
1992. godine – Branko Pleša i Branislav Ciga Jerinić
1993. godine – nije dodeljena
1994. godine – Stevo Žigon i Petar Kralj
1995. godine – Sava Baračkov, Muzej pozorišne umetnosti Srbije, Srpsko narodno pozorište, Svetlana Bojković i Dejan Penčić Poljanski
1996. godine – Lazar Ristovski i Miloslav Buca Mirković
1997. godine – Bora Todorović i Festival Dani komedije u Jagodini
1998. godine – Stevan Šalajić
1999. godine – Ružica Sokić
2000. godine – Olivera Marković
2001. godine – Vida Ognjenović
2002. godine – Mileva Žikić
2003. godine – Beogradsko dramsko pozorište
2004. godine – Predrag Ejdus
2005. godine – Rade Marković i Egon Savin
2006. godine – Vojislav Voki Kostić
2007. godine – Biljana Srbljanović
2008. godine – Narodno pozorište – Niš
2009. godine – Mirko Babić
2010. godine – Miodrag Tabački
2011. godine – Boro Drašković
2012. godine – Vlastimir Đuza Stojiljković
2013. godine – Milena Dravić
2014. godine – Andraš Urban

Dobitnici Prstena sa likom Joakima Vujića


2002. godine – Ljubomir Ubavkić Pendula
2003. godine – Marko Nikolić i Miodrag Marić
2004. godine – Mirko Babić i Jug Radivojević
2005. godine – Pierre Walter Politz
2006. godine – Miloš Krstović
2007. godine – Vladan Živković
2008. godine – Nebojša Bradić
2009. godine – Sebastian Tudor
2010. godine – Dragana Bošković
2011. godine – Dragan Jakovljević
2012. godine – Gorica Popović
2013. godine – Nada Jurišić
2014. godine – Milan Rus

Iz Teatra su inače 1965. inicirani Susreti profesionalnih pozorišta Srbije Joakim Vujić (centralne Srbije), koji su svake godine maja održavani u drugom od desetak gradova, sve do 2003. godine. Od 2004. godine Teatar je stalan domaćin JoakimFesta a od oktobra 2006. godine i JoakimInterFesta, koji je od 2010. godine član dve međunarodne pozorišne mreže, Nove evropske pozorišne akcije NETA i Međunarodne pozorišne mreže svetskih pozorišta InterAkt.
Kao institucija od posebnog značaja za srpsku kulturu i umetnost, Teatar nastoji da razvije i druge delatnosti osim prikazivanja predstava. Od 2005. pokrenuo je izdavačku delatnost sa stalnim časopisom Joakim, osnovana je Galerija Joakim, naručio monografije svih dobitnika Statuete Joakim Vujić, 2009. godine objavio prvu knjigu iz edicije Premijera, započeo istraživanje i objavljivanje kragujevačkog dramskog nasleđa. Predstave se izvode kako na Sceni Joakim Vujić tako i na Sceni Ljuba Tadić, aktivna je i Teatroteka, od februara 2007. godine počinje sa radom Scena Mija Aleksić tako da Kragujevcu priliči naziv Teatropolis, koji je proklamovan 2005. na 170. godinu od osnivanja najstarijeg pozorišta u obnovljenoj Srbiji. Teatar je član Međunarodne pozorišne mreže svetskih pozorišta InterAkt.
14. februara 2007. godine na predlog Upravnog odbora Teatra Joakim Vujić Skupština Grada Kragujevca donela odluku kojom se najstarijem srpskom teatru vraća prvobitni naziv,
Knjaževsko-srpski teatar.

Repertoar Knjaževsko-srpskog teatra - sezona 2013/2014

  1. BAJKA O MRTVOJ CAREVOJ KĆERI - Nikolaj Koljada, reditelj Boško Dimitrijević
    Premijera - 22. april 2005. godine.
  2. LAŽA I PARALAŽA - Jovan Sterija Popović, reditelj i scenograf Dragan Jakovljević
    Premijera - 27. mart 2006. godine.
  3. DNEVNIK JEDNOG LUDAKA - N. V. Gogolj, monodrama Ivana Vidosavljevića
    Premijera - 2. decembar 2006. godine.
  4. SEOBE - Miloš Crnjanski, reditelj Pjer Valter Polic
    Premijera - 14. maj 2007. godine.
  5. GUSARI - Miloš Janoušek, reditelj Jan Čani
    Premijera - 9. novembar 2007. godine.
  6. GOSPOĐA MINISTARKA - Branislav Nušić, adaptacija i režija Jovan Grujić
    Premijera - 17. decembar 2008. godine.
  7. YAHOO - Po motivima Zoološke priče Edvarda Olbija, reditelj Miloš Krstović
    Premijera - 1. oktobar 2010. godine.
  8. NOĆ U KAFANI TITANIK - Autor teksta i reditelj Nebojša Bradić
    Premijera - 10. decembar 2011. godine.
  9. LEPOTICA LINEJNA - Martin Makdona, reditelj Milić Jovanović uz supervizorstvo Nebojše Bradića
    Premijera - 29. februar 2012. godine.
  10. JEDAN ČOVEK, DVOJICA GAZDA - Ričard Bin, reditelj Nebojša Bradić
    Premijera - 4. maj 2012. godine.
  11. DVANAESTORICA GNEVNIH LJUDI - Redžinald Rouz, reditelj Nil Flekman
    Premijera - 25. maj 2012. godine.
  12. DO GOLE KOŽE - Pjer Valter Polic (po motivima priče Stivena Sinklera i Entonija Mekartena), adaptacija i režija Pjer Valter Polic
    Premijera - 21. septembar 2012. godine.
  13. MOJE BIVŠE, MOJI BIVŠI - D. C. Džekson, reditelj Slađana Kilibarda
    Premijera - 6. novembar 2012. godine
  14. HLADNJAČA ZA SLADOLED - Ružica Vasić, adaptacija i režija Primož Bebler
    Premijera - 15. februar 2013. godine
  15. ČOVEK, ZVER I VRLINA - Luiđi Pirandelo, reditelj Marko Misirača
    Premijera - 30. maj 2013. godine
  16. UBITI PTICU RUGALICU - Harper Li, reditelj Nebojša Bradić
    Premijera - 1. novembar 2013. godine
  17. ZELENI ZRACI - Goran Marković, reditelj Milica Kralj
    Premijera - 15. februar 2014. godine
  18. PREVARANTI U SUKNJI - Ken Ludvig, reditelj Milić Jovanović
    Premijera - 28. fmaj 2014. godine